Mật Mã Tây Tạng
Chương 136: Lần đầu thăm dò

Từ lúc con người hình thành trong phôi thai, sự sống đã được nước bao bọc, tất cả các sinh vật đều có thiên tính ỷ lại, dựa dẫm vào nước, đây có lẽ cũng là một sự di truyền. Mà thôi, đây không phải điều tôi muốn nói. Ý tôi là, vừa nãy tôi vẫn luôn nghĩ, những câu kệ như e rằng không phải ám chỉ đến việc một nghìn năm trước tôn giáo bí mật kia tiến vào Bạc Ba La thần miếu, mà là…

Pháp sư Á La nói:

Trương Lập nói:

Trác Mộc Cường Ba nói:

Nhạc Dương cũng nêu ý kiến:

pháp sư Á La hỏi.

Nhạc Dương đáp:

Pháp sư Á La ngập ngừng:

Trương Lập nói: "Hơi nguy hiểm đấy. Lặn trong hang động tôi có nghe rồi, nhưng chỉ là lặn trong các hang động có nước lặng hoặc dòng chảy chậm thôi. Còn lặn trong hang động có dòng nước xiết thì dường như chưa có người nào dám liều mạng cả đâu. Tầm nhìn trong các hang động ngầm dưới nước may ra được năm mét là cùng, chẳng may không nắm chắc dây thừng chẳng biết sẽ bị cuốn trôi đi đến tận chỗ nào, sao mà cậu ra được?"

Nhạc Dương nói:

Trác Mộc Cường Ba nhớ lại tình cảnh lúc bọn gã ở địa ngục của lửa và nước trong địa cung Maya, tuy nhiên tình hình có đôi chút khác biệt, lúc đó bọn gã trang bị không đầy đủ, còn lần này bọn gã đã có kinh nghiệm hơn trước rất nhiều. Cuối cùng gã cũng gật đầu nói:

Nhạc Dương lập tức nói:

Trong lúc chờ đợi, Trác Mộc Cường Ba hỏi:

Nhạc Dương đáp:

Trác Mộc Cường Ba nói:

Nhạc Dương đáp:

Trác Mộc Cường Ba gật đầu: Ừm… tôi nghĩ là có thể. Đường hầm này được con người tu tạo, xây như bậc thang vậy, tuy nói là nước chảy rất xiết, nhưng bám vào những bậc thang ấy vẫn có khả năng bò ra được. Chỉ có điều, thuyền thì không thể đưa ra ngoài thôi. Nếu bảo người điên kia ngồi thuyền từ Shangri- la tới đây, vậy chiếc thuyền ấy chắc là phải để lại bên trong đó rồi.Không… tôi vẫn hơi nghi ngờ chuyện anh ta có thể bò ra được bên ngoài, hai trăm mét đầu tiên cậu chui vào hoàn toàn ngập nước đúng không? Nếu nói cả thông đạo dài năm trăm mét này đều ngập trong nước thì sao? Cậu nói xem, trong dòng nước xiết như thế, mỗi phút cậu bò được bao nhiêu mét?Ừm… điểm này, điểm này tôi chưa nghĩ tới.Vậy đấy, trong dòng nước xối xả thế này, với thể năng của cậu và tôi, mỗi phút có thể bò được hai chục mét đã là cực hạn rồi, hơn nữa quá trình này cực kỳ hao tốn ô xy. Vận động mạnh như vậy mà không đủ dưỡng khí, không thể hít thở, căn bản không thể nào bò ra ngoài được. Tôi nghĩ, nếu có người từ trong đó đi ra, nhất định phải còn cách nào khác nữa."

Hai người thảo luận qua lại đến lúc Trương Lập gỡ dây thừng leo xuống. Có dây đủ dài rồi, ba người không dừng lại dù chỉ một phút, tiến thẳng đến miệng hang động thần bí. Nhạc Dương đã vào sâu bên trong một lần, nên anh là người đầu tiên chui vào, cách chừng năm mét phía sau là Trác Mộc Cường Ba. Người này lấy khoảng cách có thể nhìn thấy nguồn sáng phát ra từ người kia làm khoảng cách chuẩn, đồng thời sử dụng hai chiếc đèn nhỏ gắn ở gót giày để đánh tín hiệu, chỉ thị tiến lên hoặc lui lại. Trương Lập canh chừng ở cửa hang, đề phòng bất trắc và thao tác điều chỉnh thiết bị.

Vào trong hang động, cảm giác dòng chảy xung quanh ép lên thân thể rõ hơn rất nhiều, Trác Mộc Cường Ba thấy mình như một con cá, chầm chậm đi trong một hành lang dài dằng dặc dưới đáy nước theo kiểu hết sức đặc thù. Bên ngoài năm mét là bóng đêm, tất cả ẩn kín sau một tấm màn tăm tối thần bí. Xung quanh gã không có bất cứ dấu vết của động vật hay thực vật gì, nhưng nghĩ lại ở đây nước ngầm chảy xiết như vậy, động thực vật cũng chẳng thể nào sống nổi. Trương Lập canh chừng ngoài cửa hang cũng biết, lặn trong hang động ngầm có dòng nước chảy xiết thế này, chẳng khác gì lái xe với vận tốc trăm ki lô mét/giờ giữa dòng giao thông đông đúc, không thể có dù chỉ một sai sót rất nhỏ. Anh sợ làm phân tán tinh thần của hai người trong hang, nên không dám trò chuyện câu nào với họ.

Trong bóng tối yên tĩnh lạ thường, khiến họ cảm thấy như đang chui vào cõi hư không. Thông đạo này hình bầu dục, hai đầu nhỏ, phần giữa hơi phình to, bất luận là ngước lên trên hay nhìn xuống dưới, ánh đèn đều bị bóng đêm vô tình nuốt trọn. Trác Mộc Cường Ba đột nhiên có cảm giác như mình đang thực sự bơi xuống địa phủ. Ở nơi đó, bóng tối trải ra vô tận, trên phủ khắp trời, dưới nuốt cả mặt đất vực sâu, còn gã dập dềnh lơ lửng trong không trung, như một hạt bụi nhỏ nhoi giữa vùng đen tối mênh mang. Vách đá bên cạnh chốc chốc cũng khiến gã giật mình, thi thoảng có cột sáng chiếu qua, liếc mắt lên là lại thấy có khe nứt to tướng, bên trong đen kịt sâu hun hút; cũng có chỗ vách đá gồ lên thành hình mặt con quái thú, có mũi có mắt, xuất hiện đột ngột ở khoảng cách gần, ai trông thấy cũng thật khó mà không giật mình kinh hoảng. Dòng chảy cuồn cuộn phía sau lại không ngừng thúc đẩy gã, sợi thừng trong tay quyết không thể buông ra, Trác Mộc Cường Ba theo sát phía sau Nhạc Dương. Máy đo bằng tia laser xác định đường hầm phía trước còn một trăm mét nữa, nhưng được chừng ba chục mét, Nhạc Dương đã bắt đầu rẽ sang phải, đồng thời ném một ống huỳnh quang vào góc ngoặt để đánh dấu. Được chừng chục mét nữa, anh lại rẽ trái, tiếp tục tiến lên, Trác Mộc Cường Ba chiếu đèn vào chỗ ngoặt, thấy bên phải và phía trước có đến bốn năm lối thông đen ngòm, đành lắc đầu rẽ theo Nhạc Dương.

Chẳng mấy chốc sau đó, Trác Mộc Cường Ba liền phát hiện ra dường như bọn gã đang ở bên trong một cục bọt biển khổng lồ, chỗ nào cũng thấy những khe nứt, những lối thông, lối này thông với lối kia, lồng vào trong nhau, con đường tiến lên phía trước cứ như thể cây kim xâu sợi chỉ chọc lên chọc xuống chọc trái chọc phải trong miếng bọt biển. Chưa được bao lâu sau, ống huỳnh quang đã không đủ dùng, Nhạc Dương bắt đầu cứ cách hai chỗ rẽ hoặc hơn mới đặt một ống huỳnh quang. Sau khi chui vào khe nứt thứ ba bên trái, kế đó trượt xuống vào cửa hang thứ hai, vòng qua một trụ đá hình tròn, nghiêng người bơi lên khe nứt trên đỉnh đầu, Trác Mộc Cường Ba không cầm lòng được, cất tiếng hỏi: "Đường đi phức tạp như vậy, lại không có máy tính, làm sao cậu nhớ được thế?Khả năng ghi nhớ tức thời cũng như quan sát tỉ mỉ hoàn cảnh xung quanh và nhớ rõ là hết sức quan trọng đối với một người lính trinh sát, tôi có thể nhớ chính xác được thứ tự của hai bộ bài tráo lộn xộn ấy chứ. Kỳ thực, ở đây có rất nhiều lối thông với nhau, chỉ là chúng ta phải chọn lựa những lối tương đối dễ đi qua thôi. Sắp đến đoạn có bàn tay con người tạo nên rồi, dòng chảy ở đó hình như còn nhanh hơn một chút, bám chặt vào đấy, Cường Ba thiếu gia."

Vòng qua chỗ rẽ, Trác Mộc Cường Ba đã chú ý đến những góc cạnh trồi lên, nói một cách chuẩn xác hơn, đây có lẽ giống những tảng đá khổng lồ xếp thành một thông đạo hình tròn tựa như người ta xây ống khói, nhưng các góc cạnh đều xoay vào bên trong. Mặt này gồm những hình lục giác, ngũ giác, bát giác sắp đặt không theo quy tắc nào cả, thoạt nhìn giống như vảy rắn nhấp nhô, khiến Trác Mộc Cường Ba nghĩ đến Con đường Người khổng lồ 1 ở Ireland. Tới đây, gã lại không khỏi giật thót mình một cái, không khó tưởng tượng, muốn xây một đường hầm nhân tạo như thế này ở dưới sâu mười mét nước, lại giữ được cả nghìn năm, đặt trong bất cứ thời kỳ nào cũng đều là một công trình kỳ vĩ, huống hồ những tảng đá này lại to lớn như vậy, cổ nhân làm cách nào để chất chúng lên như thế? Chuyện này thực nằm ngoài sức tưởng tượng, Trác Mộc Cường Ba càng lúc càng cảm thấy tôn giáo thần bí này mang đến cho mình quá nhiều chuyện khó tin nổi, càng tìm hiểu sâu, lại càng thêm kinh hoảng.

Đi tiếp trong thông đạo được chừng ba trăm mét, đường kính thông đạo dường như mỗi lúc một nhỏ hơn, tốc độ dòng chảy và áp lực đều tăng lên rõ rệt, hai người bọn Trác Mộc Cường Ba phải bám chặt vào dây thừng mới chống chọi được với dòng nước chảy xiết mạnh mẽ ấy. Trác Mộc Cường Ba còn cảm nhận được thân thể mình, đặc biệt là bình dưỡng khí gắn trên lưng, không ngừng cọ xát với vách thông đạo, đành gắng hết sức dồn trọng tâm thân thể xuống dưới, nếu để ống dẫn khí bị những cạnh đá gồ ghề kia cọ đứt, kẹt cứng ở chỗ này thì chỉ còn nước chờ chết ngạt.

Nhạc Dương đã sắp ra đến đầu bên kia thông đạo, đột nhiên đánh tín hiệu nguy hiểm, rồi sau đó ánh đèn hoàn toàn tắt lịm, không còn thấy bóng dáng đâu nữa. Trác Mộc Cường Ba giật mình kinh hãi, không lập tức lui về, mà ngược lại còn lỏng bám dây thừng, tăng tốc tiến lên phía trước, đồng thời gọi lớn: "Nhạc Dương! Nhạc Dương!" Gã biết, trong hang động này, bọn họ đã hoàn toàn không thể liên lạc với bên ngoài được nữa, giờ chỉ có gã và Nhạc Dương là có thể nói chuyện với nhau được thôi.

Đang lúc nửa ngạc nhiên nửa ngờ vực, chưa biết xử trí ra sao ấy, bỗng có một chùm sáng chiếu tới, biểu thị an toàn. Lần này đèn chiếu rất sáng, hiển nhiên là tín hiệu do đèn gắn trên đầu Nhạc Dương phát ra, chứng tỏ rằng anh chàng đã đến một chỗ không gian tương đối rộng, có thể xoay được người lại. Trác Mộc Cường Ba giờ mới thở phào một hơi nhẹ nhõm. Nhạc Dương thở dốc nói: "Không sao, vừa nãy hơi sơ suất, Cường Ba thiếu gia cũng phải cẩn thận đấy, phía trước hình như có thác ngầm."

Trác Mộc Cường Ba đã buông lỏng tay khỏi dây thừng, lực đẩy cực mạnh từ phía sau thúc tới, xuôi theo dòng nước, chỉ trong chớp mắt gã đã rút ngắn khoảng cách với Nhạc Dương, kế đó thân thể lơ lửng, bị dòng nước mạnh xối từ trên xuống, như thể có người dùng một cái đập ruồi khổng lồ đập túi bụi xuống đầu. Ngã oạch một cái, nhưng Trác Mộc Cường Ba đã nhận ra, đây là tầng đứt gãy, bên dưới có lẽ còn một dòng chảy khác nữa… Sông ngầm!

"Ào ào", Trác Mộc Cường Ba như bị trôi từ một đường cống ngầm này sang một kênh thoát nước khác, rơi bịch xuống dòng sông ngầm. Từ cảm giác lúc chạm đáy sông ngầm, gã biết con sông dưới lòng đất này sâu không quá năm mét, nhưng mặt nước tương đối rộng, vì tốc độ dòng chảy đã chậm đi rõ rệt. Lực xung kích mạnh mẽ khiến Trác Mộc Cường Ba lộn nhào trong nước hai ba vòng nữa mới lấy lại được thăng bằng và cảm giác phương hướng. Gã nhìn thấy ánh sáng từ đèn của Nhạc Dương phát ra, liền bơi về phía đó, chẳng bao lâu sau, chân đã chạm xuống đất. Trác Mộc Cường Ba đứng thẳng người dậy, nước chảy ròng ròng, thấy Nhạc Dương đang ngây người ra đứng trên bờ. Anh chàng đã cởi mặt nạ lặn nước ra, há miệng hít vào mấy hơi sâu, mừng rỡ reo lên: "A! Không khí ở đây trong lành quá!" Trác Mộc Cường Ba không nghe rõ, nhưng nhìn bộ dạng say mê đắm đuối của Nhạc Dương, cũng biết là anh chàng đang cảm khái gì đó.

Ngọn đèn chiếu trên đầu Trác Mộc Cường Ba phát ra chùm sáng mạnh rọi khắp xung quanh, gã chậm rãi gỡ mặt nạ lặn xuống, hít sâu một hơi, không khí nơi đây thật lạnh giá, nhưng lại khiến người ta có cảm giác thấm vào tận tâm can, cảm giác tựa như nhìn thấy trận tuyết đầu tiên của mùa đông vậy. Từ từ dịch chuyển tầm mắt, chùm sáng phát ra từ đèn chiếu gắn trên đầu cũng chầm chậm chuyển động theo, tạo ra một dải ánh sáng nổi bật trong bóng tối mênh mông, cuối cùng tụ lại thành một đốm nhỏ trên tường, Trác Mộc Cường Ba và Nhạc Dương cứ theo cách thức có vẻ hơi giống "ếch ngồi đáy giếng" này, tỉ mỉ quan sát môi trường hoàn toàn lạ lẫm xung quanh. Đây là lần đầu tiên bọn họ tận mắt nhìn thấy dòngsông được lưu truyền trong rất nhiều câu chuyện cổ tích thần thoại… U Minh hà!

Theo kết quả đo đạc của thiết bị điện tử, đây là một hang động đá vôi ở giữa phình to như cái ấm, bên dưới bằng phẳng, càng lên đỉnh càng hẹp, nhọn, rộng chừng năm mét, cao mười mét, không nhìn rõ được mực nước, vách hang trơn ẩm. Ấn tượng ban đầu là nơi đây giống như một đường hầm đã được thi công hoàn chỉnh. Hai người đang đứng ở lối vào đường hầm, phía trước sâu thăm thẳm, chỉ có một vùng đen tối mờ mịt, phía sau là lối vào sông ngầm, hoặc giả cũng có thể nói là đầu nguồn của dòng sông dưới lòng đất cũng không sai. Nhìn từ phía này, trông dòng sông giống một vòi nước khổng lồ đường kính khoảng sáu bảy mươi phân không ngừng đổ nước cuồn cuộn chảy vào đường hầm bên dưới. Bên cạnh ống nước chính còn có những lối thoát nước khác nhỏ hơn, hình thành nên một thác nước hình rễ cây hết sức kỳ lạ, tựa như một gốc đa già mọc bên vực thẳm, có vô số rễ cây vươn ra, buông xuống lơ lửng giữa tầng không phía ngoài vách đá. Ánh đèn trên đầu hai người chiếu tới, làm hắt lên những tia sáng lấp lóa, mảnh như sợi tơ bạc, không giống như nước mà giống cát chảy nhiều hơn.

Trăm ngàn năm nay, dòng nước cuồn cuộn đổ đã xối xuống khoảng phía trước "vòi nước" tạo thành một cái rãnh lớn, sau đó, dòng nước từ từ thu hẹp lại, dập dềnh reo vang chảy vào bóng tối sâu thẳm mịt mùng. Nhìn xuống dòng nước mà ánh đèn của họ không thể xuyên thấu, chỉ thấy mặt nước tựa một dải lụa dập dềnh, sóng cuộn lăn tăn, như đông cứng thành một tấm thủy tinh đen trong suốt. Dòng sông đen kịt và nham thạch đen kịt xung quanh liền thành một thể, thâm sâu vô cùng vô tận.

Tất cả tựa như một giấc mơ kỳ dị, là một thế giới thuộc về lòng đất, là kỳ tích tạo nên trong bóng đêm sâu thẳm, là vết dấu của tự nhiên vĩ đại. Thiên nhiên như một người thợ cần cù không biết mệt mỏi, đã dùng cả trăm triệu năm thời gian tạo ra một cung điện hùng vĩ tráng lệ, quanh co trong thế giới ngầm dưới lòng đất, sau đó, lại cẩn thận dùng bóng đêm che phủ đi, dùng dòng nước sinh mệnh dày công che chở, bảo vệ, không để người đời phát hiện ra nó. Khi đứng ở đầu nguồn dòng sông ngầm, ngẩng đầu nhìn lên, người ta ắt sẽ nghĩ tới ngọn núi cao vút trên đỉnh đầu, phóng mắt nhìn ra xa, lại làbóng đêm vô tận vô cùng, bao nhiêu điều bí mật tàng ẩn cả trong bóng tối, chỉ để cho người đời suy đoán vẩn vơ.

"Chúng ta đi quanh quanh một chút xem sao nhé?Cậu nói gì đấy?Tôi nói! Chúng ta đi quanh quanh một chút xem sao!"

Trác Mộc Cường Ba gật gật đầu, lại ngoảnh đầu nhìn lối vào kia, cách mặt đất dưới chân ít nhất cũng phải tầm ba mét, chuyến này trở về hơi khó khăn đây. Đọc Truyện Kiếm Hiệp Hay Nhất: http://qtruyen.net

Hai người lấy dây thừng mang theo người, cố định vào vách hang đá vôi, rồi dùng ống huỳnh quang đánh dấu đường, bắt đầu lần theo dòng sông ngầm vào sâu bên trong. Đi được chừng năm trăm bước, tiếng nước chảy ở lối vào đã nhỏ dần, thay vào đó âm thanh khi những giọt nước ngấm qua vách hang rơi xuống mặt sông, "tí tách tí tách", chỉ có bóng đêm là vẫn vậy, con đường phía trước dường như cũng trải ra vô cùng vô tận.

Rất rõ ràng, đây là một đường hầm hình loa kèn, càng đi sâu vào bên trong càng loe rộng, máy đo đã hiển thị mặt sông rộng gần mười mét, độ cao đường hầm lên đến hai mươi bốn mét.

Trong bóng tối, ánh sáng cường độ mạnh phát ra từ mũ đội đầu của hai người thật nhỏ bé yếu ớt, chỉ chiếu được đường đi dưới chân, thỉnh thoảng có chỗ rẽ ngoặt, cột sáng ấy lại biến mất tăm vào dòng U Minh hà, như bị chìm nghỉm, không thể nhìn thấy góc khúc xạ, cũng không thấy có tia phản chiếu hắt lên. Nhạc Dương chợt thấy cảm giác lạnh run dâng lên, còn lạnh hơn lúc ở trong làn nước nữa. Anh hít một hơi dài, nói: "Thực không thể nào tưởng tượng được phải không, Cường Ba thiếu gia?Ừm.Lối vào không ngờ lại giấu sâu dưới mười mét nước, hô hô, nếu chúng ta mà không biết vị trí đại khái của Cánh cửa Địa ngục thì làm sao tìm được thông đạo này cơ chứ.Ừm.Cường Ba thiếu gia, anh nói xem, con đường này thực sự có thể dẫn tới Shangri- la chứ? Tôi thấy, chỗ chúng ta đi vào đó, có mấy thác nước, độ cao chênh lệch rất lớn, chắc đây là loại khe núi bị cắt lìa nhỉ? Hai bên đều là núi, vả lại hình như cũng không hề thấp chút nào đâu, trên đỉnh chắc là nham thạch dày đến cả mấy trăm mét ấy nhỉ? Cường Ba thiếu gia, sao anh không nói năng gì thế? Có phải lại nghĩ ra gì đấy rồi không?Ừ. Nhạc Dương, cậu nói thử xem, U Minh hà này, rốt cuộc là thứ gì?Không biết, chắc là một kiểu gọi tên dòng sông dưới địa ngục thôi, tôi có cảm giác hình như là thứ của phương Tây thì phải.Không hoàn toàn chính xác, cách nói U Minh hà này, quen thuộc nhất, được nhiều người biết đến nhất là ở trong thần thoại Hy Lạp. Có năm dòng sông địa ngục, được gọi chung là U Minh hà (Styx), về sau đạo Thiên Chúa viện dẫn, đưa vào Kinh Thánh. Đó là một dòng sông đen tối, người ta sau khi chết, trước khi vào địa ngục, phải hoàn toàn buông bỏ hy vọng tái sinh, cùng ký ức lúc sinh tiền mới qua sông được. Có một người lái đò lênh đênh trên một con thuyền nhỏ, bắt người chết phải trả tiền đi thuyền mới đưa qua sông, bằng không, y sẽ đẩy họ xuống dòng nước đầy những linh hồn chết đang đau đớn vật vã. Có điều, từ mấy nghìn năm trước, trong Bà La Môn giáo ở Ấn Độ, khái niệm U Minh hà và cái chết đã gắn liền với nhau, kẻ ác sau khi chết phải băng qua U Minh hà mới đến được địa ngục, do vậy người thời cổ thường ném thi thể người chết xuống sông, vì cho rằng xác chết sẽ theo dòng nước trôi thẳng đến địa ngục. Ngày nay, ở một số khu vực thuộc Ấn Độ vẫn còn tồn tại phương thức đặc biệt này. Về sau, tư tưởng tôn giáo này đã hình thành nên khái niệm trong Phật giáo, sau khi người ta chết, trước khi vào vòng luân hồi, sẽ trải qua một thời kỳ gọi là , thân thể đã tan biến, nhưng hồn vẫn còn. Khi ấy… linh hồn không thấy nhậtnguyệt tinh tú, chỉ nghe tiếng nước chảy ầm ầm sôi sục. Tín ngưỡng về địa ngục ở Trung Quốc thì lại càng chẳng cần nói, từ xưa người Trung Quốc đều cho rằng Hoàng tuyền là lối vào duy nhất của cõi U Minh, phía sau cổng địa ngục của người Do Thái giáo là sông Acheron…Cường… Cường Ba thiếu gia, anh nghiên cứu về U Minh hà từ lúc nào thế?Khoảng thời gian trước, lúc tìm hiểu các tài liệu về Shangri- la, tiện thể đọc thêm một ít về U Minh hà, không chỉ những tôn giáo mà ai ai cũng biết này thôi đâu, trong các tài liệu tôi tra cứu, đạo Sumer, đạo Druid, đạo Mặt trời ở Ai Cập, Bái Hỏa giáo ở Ba Tư… dường như tất cả các tông giáo cổ đều có đề cập đến quan hệ giữa địa ngục với dòng sông, tuy nói rằng giữa các tông giáo có sự truyền thừa và biến dị, nhưng cũng không thể nói đây là một sự trùng hợp đáng kinh ngạc được. U Minh hà… U Minh hà, sự sống được sinh ra trong nước, cuối cùng cũng trở về với nước, không biết đây có phải là ý thức thực sự của cổ nhân đối với sinh mệnh luân hồi hay không nhỉ?Từ ngàn xưa, nước đã là nơi sản sinh ra nền văn minh, chẳng phải từ rất sớm cổ nhân đã coi sông ngòi như bầu sữa mẹ rồi hay sao, có nước mới sống được, có lẽ đây chính là nhận thức ban sơ nhất của người xưa đối với nước chăng? Có điều, nói nước là nơi sự sống bắt đầu, tôi nghĩ người xưa chắc chưa đạt tới trình độ nhận thức ấy đâu.Cậu lý giải vẫn còn nông cạn quá, từ lúc con người hình thành trong phôi thai, sự sống đã được nước bao bọc, tất cả các sinh vật đều có thiên tính ỷ lại, dựa dẫm vào nước, đây có lẽ cũng là một sự di truyền. Mà thôi, đây không phải điều tôi muốn nói. Ý tôi là, vừa nãy tôi vẫn luôn nghĩ, những câu kệ như e rằng không phải ám chỉ đến việc một nghìn năm trước tôn giáo bí mật kia tiến vào Bạc Ba La thần miếu, mà là…s causeway.